14 nov
2017

Toetscongres = Toetsmoment

Elke keer als ik moet spreken voor een groot publiek, voelt het alsof ik zelf een toets onderga. Weet ik wat ik ga zeggen? Zit mijn verhaal logisch en duidelijk in elkaar? En allerlei andere zelfevaluatievragen vliegen door mijn hoofd. Bij het afgelopen toetscongres was dat niet anders. Vanuit mijn eigen (cijferloze) lespraktijk vertelde ik daar over de verschillende stappen die je als docent kunt zetten om formatief evalueren in je lespraktijk te implementeren.

Formatief lesgeven is niet per se cijferloos lesgeven

Ik merk tijdens zo’n praatje dat formatief evalueren en cijferloos lesgeven nog vaak ten onrechte door elkaar worden gehaald. Bij formatief evalueren gaat het om procesmatig kijken waar een leerling staat ten opzichte van zijn leerdoelen. Daarvoor moeten de leerdoelen en bijbehorende criteria voor die leerling uiteraard helder zijn. En het belangrijkste is dat die leerling specifiek op die onderdelen feedback krijgt, waardoor hij zichzelf kan verbeteren. Cijferloos lesgeven zorgt ervoor dat de nadruk meer komt te liggen op de feedback, zodat de leerling zich voornamelijk dáár mee bezighoudt in plaats van alleen met dat cijfertje. Maar cijferloos lesgeven is niet per definitie formatief en formatief evalueren kan ook prima met cijfers (dan het liefst wel aan het eind van het onderdeel als het leren daar ook ophoudt). 

Durf op expeditie te gaan

Ook merk ik dat veel leraren de stap naar vernieuwing nog niet durven te zetten, omdat ze bang zijn dat “het nieuwe” nog niet perfect is. Maar juist door ermee aan de slag te gaan, kun je deze manier van doceren perfectioneren. Daar zijn we bij Expeditie Nederlands ook dagelijks mee bezig. Samen met mijn collega’s merk ik dat we al heel veel toffe dingen doen en de leerlingen echt laten leren van hun fouten. Maar tegelijkertijd ervaren we ook dat veel onderdelen nog “in ontwikkeling” zijn. Lesmateriaal dat toch nog niet perfect doorontwikkeld is of een verkeerde inschatting rondom de planner (omdat we toch nog te veel willen) horen daarbij. Dat zorgt ervoor dat je als docent juist op scherp staat en samen met de feedback van leerlingen zorgt dat voor verbeteringen van de les(stof). Dat zou niet lukken zonder dingen in de praktijk te testen.

Toetsmoment als leermoment

Hoewel ik dus de meest waardevolle informatie dagelijks van mijn leerlingen tijdens de les krijg, is het heel prettig om te merken dat ik door die vragen en opmerkingen van collega’s tijdens zo’n congres ook scherper wordt. En al helemaal leuk als je op deze manier collega’s ontmoet die met je mee willen denken en hun materiaal delen.
En dan hoop ik dat de leerlingen van al die aanwezige docenten zich op school ook zo voelen zoals ik tijdens en na het congres. Dat ieder toetsmoment voor hen vooral een leermoment is, zoals mijn “spreekbeurt” voor mij. Dat de vragen die de leerling op dat moment krijgt, hem aan het denken zetten. Dat de leerling scherper wordt en zichzelf meer verdiept. Wat zou het fijn zijn als iedere leerling met zo’n zelfde voldane gevoel, en een hoofd vol nieuwe ervaringen, ideeën en onderzoeksvragen, iedere schooldag naar huis gaat.

Bekijk hier de presentatie die Anke gaf op het 3e Nationale Toetscongres.

Anke Swanenberg (30) staat voor de klas op het Liemers College Zevenaar. Daar geeft zij Nederlands aan bovenbouwklassen havo en vwo. Ook is ze mentor van 4-havoleerlingen. In haar blog deelt ze haar visie en ervaringen rondom het onderwerp toetsing. Ze hoopt daarmee een herkenbaar beeld te schetsen van wat er in de praktijk gebeurt.

Interessant artikel?

Lees dan ook onze andere artikelen over
Anke, Beoordelen, Voortgezet onderwijs



Reacties op artikel

Nog geen reacties

Plaats een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Alle velden gemarkeerd met een sterretje [ * ] zijn verplicht en moeten worden ingevuld voordat u uw bericht kunt plaatsen.