08 sep
2016

Bang voor het nieuwe schooljaar

Ik ben iemand die snel dingen spannend vindt. De start van een nieuw schooljaar zorgt altijd weer voor kriebels in mijn buik. Niet eens door iets concreets, maar omdat het idee van “een nieuw begin” samengaat met het gevoel dat alles goed moet gaan. En natuurlijk droom ik in de laatste vakantieweek standaard dat ik te laat kom op de eerste schooldag of in mijn pyjama voor de klas sta.

Geen punt

Dit jaar is het nieuwe schooljaar extra spannend. Ik ga namelijk lesgeven op een nieuwe school. En om mezelf nog meer uit te dagen, ga ik dit jaar flink experimenteren met formatief toetsen. Alhoewel, experimenteren is niet het juiste woord, vanwege de associatie met proefdieren en onvoorbereid werk. Ik heb er namelijk goed over nagedacht en ben ervan overtuigd dat de leerlingen er alleen maar op vooruit kunnen gaan. Geïnspireerd door succesvolle voorbeelden van collega’s door heel het land, weet ik dat dit het juiste moment is om te starten met lesgeven zonder cijfers.

Grensgevallen

Er knaagt namelijk al heel lang iets bij mij als ik leerling A een 5.3 geef voor een toets en leerling B een 5.6. Leerling B is hier enorm blij mee (lang leve de zesjescultuur!), want het desbetreffende onderdeel is hiermee voor hem voldoende afgerond. Leerling A moet dealen met een onvoldoende, terwijl de capaciteiten en/of vaardigheden van deze leerlingen helemaal niet significant hoeven te verschillen. De afwijking van het puntenaantal is daar te minimaal voor. De scheidingslijn van 5.5 is ongenuanceerd en fictief.

Eindpunt = cijfer?

De leerling richt zich in het huidige onderwijssysteem simpelweg op het behalen van voldoendes, daar wordt hij immers op getraind, terwijl het veel zinvoller is om samen naar de te behalen leerdoelen te kijken. Waar staat de leerling nu: in welke onderdelen is de leerling vooruitgegaan en waar is nog groei te behalen? Wat moet de leerling doen om op zijn gewenste niveau te komen? Welke hulp heeft hij nodig om dat doel te bereiken? Het is interessanter om samen met de leerling een actieplan te maken in plaats van ons blind te staren op getallen. Die lijken alleen maar af te leiden van de gegeven feedback. Zodra er een cijfer aan vastgeplakt is, hoeft er niet meer geleerd te worden, lijkt de gangbare gedachte.

Uitdaging zorgt voor verbetering

Bovenstaande redenen maken dat ik toch start met iets wat ik ergens heel eng vind. Ik wil nieuwe dingen uitproberen, om zo beter onderwijs te geven. Mezelf blijven ontwikkelen door uitdagingen aan te gaan. En die les wil ik graag doorgeven aan mijn leerlingen: doe juist die dingen die spannend zijn en je prikkelen, dan is de leerwinst het grootst. Lesgeven zonder cijfers past perfect bij die levensvisie.

Anke Swanenberg vertelt over haar ervaringen met formatieve toetsmethodes op het 2e Nationale Toetscongres.


Anke Swanenberg (30) staat voor de klas op het Liemers College Zevenaar. Daar geeft zij Nederlands aan bovenbouwklassen havo en vwo. Ook is ze mentor van 4-havoleerlingen. In haar maandelijkse blog deelt ze haar visie en ervaringen rondom het onderwerp toetsing. Ze hoopt daarmee een herkenbaar beeld te schetsen van wat er in de praktijk gebeurt.

 

 

 

Foto: Shutterstock.com

Interessant artikel?

Lees dan ook onze andere artikelen over
Anke, Beoordelen, Voortgezet onderwijs



Reacties op artikel

Dineke

26-09-17
Ik vind je standpunt erg interessant en goed onderbouwd. Maar ik kan uit eigen ervaring spreken als ik zeg dat toen ik op de christelijke basisschool hier in de buurt zat, ik soms meer aan een slecht cijfer had dan een goede. Dit gaf me dan dat zetje toch wat meer uit mijzelf te halen. Hetzelfde op de middelbare school. Hoe zie jij dit?

Agnes

09-09-16
Goed stuk! Want inderdaad... niet altijd alles is in cijfers uit te drukken. En ook is het voor sommige leerlingen zo'n druk dat cijfer. En weer andere willen er graag over "onderhandelen". Ben benieuwd naar je ervaringen. Heel veel succes!

Plaats een reactie

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Alle velden gemarkeerd met een sterretje [ * ] zijn verplicht en moeten worden ingevuld voordat u uw bericht kunt plaatsen.